Licht zonder stroom: houd je handen vrij

Redactie Verstandig Preppen · Gepubliceerd 2026-11-07 · Hercontroledatum niet vastgesteld · Geen eigen producttests

Denk aan de handeling

Om iets te repareren is een hoofdlamp praktisch. Voor een kamer kan een lantaarn fijner zijn. Een compacte zaklamp past makkelijk in een tas. Dit zijn verschillende gebruikssituaties, geen universele winnaar.

Lees de kleine letters

Welke lichtstand hoort bij de opgegeven brandduur? Zijn batterijen inbegrepen? Is de knop ook met koude handen te bedienen? Vergelijk deze punten voordat je beslist op basis van alleen het aantal lumen.

Maak het vindbaar

Leg de lamp op een vaste plek. Kijk of huisgenoten hem in het donker kunnen vinden. Leg passende reservebatterijen erbij en volg de opslaginstructies. Wij kiezen in onze checklist voor batterijverlichting als eenvoudig startpunt.

Welke lamp voor welke taak?

Denk vooraf aan drie situaties: een gang of trap veilig vinden, met beide handen iets doen en een kamer verlichten. Een zaklamp, hoofdlamp en lantaarn hebben elk hun eigen toepassing. Je hoeft ze niet per definitie alle drie aan te schaffen. Bekijk eerst welke bestaande verlichting die taken daadwerkelijk aankan.

Kijk verder dan het aantal lumen

Een hoge maximale lichtopbrengst is maar één kenmerk. Fabrikanten vermelden brandduur vaak bij een specifieke stand die lager ligt dan de maximale stand. Controleer daarom de stand waarin je de lamp echt gaat gebruiken, de batterijsoort, eventuele laadkabel en de bediening met koude handen. Een eenvoudige, goed vindbare lamp is beter dan een krachtige lamp die leeg in een lade ligt.

Controleer de praktische veiligheid

Probeer je lichtbronnen eens bij weinig licht, zodat je merkt of je voldoende ziet en of de schakelaar makkelijk werkt. Bij kaarsen of andere open vlammen zijn brandrisico's aanwezig; een werkende batterij- of oplaadbare lichtbron is een laagdrempelig startpunt. Houd verlichting en voeding op een plaats waar huisgenoten ze zelfstandig kunnen vinden.

Oplaadbare zaklamp met zonnepaneel of dynamo: kan dat?

Een oplaadbare zaklamp of hoofdlamp met meerdere laadmogelijkheden kan nuttig zijn, bijvoorbeeld via USB, een extern zonnepaneeltje of een handdynamo. Dan ben je minder afhankelijk van wegwerpbatterijen. Maar een klein zonnepaneel levert bij bewolking, in de winter of binnenshuis mogelijk nauwelijks bruikbare energie. Controleer hoeveel energie de lamp nodig heeft, hoe lang opladen werkelijk duurt en of het systeem werkt zonder het elektriciteitsnet. Een extra opgeladen accu of passende reservebatterijen kan een betrouwbaardere tweede route zijn.

Zorg voor twee manieren om licht te maken

Vertrouw niet uitsluitend op één oplaadbare lamp of één set batterijen. Denk aan een werkende lamp met opgeladen accu en een eenvoudige tweede lichtbron met reservevoeding. Test beide in het donker en leg de bijbehorende kabels of batterijen op een vaste plek. Een zonnepaneel is een mogelijke aanvulling, geen gegarandeerde laadbron tijdens elke noodsituatie.

Olielampen: wat zijn het en wanneer gebruik je ze?

Een olielamp heeft een reservoir met geschikte lampolie en een pit die brandstof aanvoert voor een open vlam. Voordeel is dat de lamp niet afhankelijk is van batterijen of een oplaadpunt; sommige modellen geven langdurig licht. Nadelen zijn een open vlam, brandbare vloeistof, morsrisico, onderhoud, verbrandingsproducten en het gevaar dat kinderen of huisdieren de lamp omstoten. Voor de meeste huishoudens zijn werkende LED-zaklampen of LED-lantaarns daarom een veiligere eerste keuze.

Olielamp veilig gebruiken: alleen volgens handleiding

Gebruik uitsluitend een olielamp die expliciet geschikt is voor de beoogde locatie en de door de fabrikant voorgeschreven brandstof. Zorg voor een stevige, vlakke, onbrandbare ondergrond, afstand tot gordijnen en andere brandbare spullen en voldoende ventilatie. Vul de lamp uitsluitend wanneer hij uit en volledig afgekoeld is; houd olie en lamp buiten bereik van kinderen en huisdieren. Laat een brandende olielamp nooit onbeheerd achter en doof deze vóór je gaat slapen. Gebruik een lamp die uitsluitend voor buiten geschikt is nooit binnen.

Brandgevaar, schadelijke dampen en koolmonoxide

Bij verbranding kunnen rook, fijnstof en onder ongunstige omstandigheden koolmonoxide ontstaan. Het RIVM benadrukt dat ventilatie cruciaal is bij open verbrandingstoestellen. Een olielamp is daarom geen geschikte manier om een koude ruimte te verwarmen. Gebruik geen lampolie of petroleum als vervanging voor een door de lampfabrikant voorgeschreven brandstof. Bij twijfel kies je batterij- of accuverlichting. De brandweer adviseert bij stroomuitval bij voorkeur veilige LED-verlichting.

← Terug naar dit onderdeel in mijn noodpakketchecklist